Door Alann de Vuyst

Toen ik Luang Prabang verliet probeerde mijn tuk-tuk (en gemotoriseerde driewieler) bestuurder mij nog over te halen om de Hmongs in Udomxai te bezoeken, want ze vierden hun Nieuwjaar vandaag. Ik bedankte voor de eer, niet dat ik niet geïnteresseerd was, maar ik had een bloedhekel aan georganiseerde excursies en ik dacht dat ik wel weer tussen een hoopje rugzakreizigers zou belanden voor een uurtje toeristenspektakel. Groot was mijn verwondering dat er in Udomxai, noordelijk van Luang Prabang, en zo’n acht uur reizen in een vrachtwagen met de inheemsen, er ook een Nieuwjaarsfeest was.

Ik accepteerde het aanbod dan toch. Ik was nieuwsgierig naar een tribaal feest. De weg op zich, die zich door bergen slingerde en mij een adembenemend uitzicht verschafte op de mooie houten huizen van Akha en Hmongs, stond in schril contrast met dit vervuild en erg stoffig stadje waar, zeker weten, weinig toeristen bleven hangen. Het was reeds duister toen ik het stadje bereikte en er viel weinig te doen dan de grommende maag te vullen. ’s Anderendaags zag ik tientallen mensen door de straten slenteren die zich naar het lokale voetbalveld begaven. Ze waren gekleed in de meest schitterende stoffen en variaties van hoofddeksels die ik me kon inbeelden. Op het veld aangekomen stonden tientallen brommers geparkeerd en stalletjes met  die snaperijen die willekeurig neergeplant waren. Kleine en grote jongens speelden met houten tollen en stokje met touw eraan dat de dingen aanvuurde. Bij de geparkeerde pick-up wagens was het kruisboog schieten.

Diezelfde namiddag kruiste een jongeman mijn pad die hard aandrong om met hem en zijn vrouw, die nog niet zo lang geleden bevallen was van een  baby’tje, een maaltijd de delen. Tja, Ik wilde graag komen, het leek me uniek en welgekomen. Hij vroeg mij om zijn kerngezinnetje een Nieuwjaarshaan te kopen die ze op zijn Hmongs zouden bereiden. Ik had nauwelijks toegestemd toen hij eraan toevoegde of ik zijn vrouw en het borelingetje ook wat wilde kopen. Een baby pyamaatje voor de kille nachten, suggereerde hij. Hij zou me de markt tonen.

Daar aangekomen laveerden we tussen de vleermuizen, eekhoorntjes en slangen  en wilde vogels, die te koop werden aangeboden. De eerste drie werden verkocht als lekker hapje. Van het gevogelte was de haan vrij duur. ‘t Is het seizoen nog niet, excuseerde de verkoper zich. Het kostte me ongeveer twee dollars. Enfin, ik wilde de rest alleen kopen. Want ik had de indruk dat hij erg dure dingen wilde. Had hij dit eerder gedaan met andere toeristen, en had zijn gezin het echt zo moeilijk? ’

t Kon zijn, maar ik wilde niet overhaast de portemonnaie opentrekken en kopen wat hij aanduidde. Ik was de kerstman niet. Het deed me denken aan mijn eerste entree bij de Xavante in Brazilie. Met die ervaring in mijn achterhoofd, had ik toch enige moeite om uitbundig geld in het rond te strooien.

Langs de andere kant wist ik uit dat deze volkeren zodanig gediscrimineerd werden dat ze wel  moeten gaan bedelen om te overleven. Hij ging alvast met de haan naar huis en zou er een Hmong feestmaaltijd van maken. Twee uur later vond ik zijn bescheiden optrekje, een huisje opgetrokken uit houten planken en een golfplaten dak. Ik had een paar pantoffels mee voor het vrouwtje en een babypakje zoals gevraagd. De pakjes legde ik naast me neer.

We zaten op de grond elk op een matje. Voor ons bij onze voeten stonden enkele ijzeren schaaltjes, eenjte met bloed en gefruite uien in en in het andere een miezerig hoopje botjes met vlees aan. Ik dacht meteen, dat kan die haan toch niet zijn? Het leek erop dat er eerst flink veel gepraat moest worden. Na een half uurtje geplaver over zijn job, di hij niet had, en heo moeilijk het was om te overleven met een regering die hen dwong te verhuizen van kastje naar de muur, bood hij me het bloed aan. Nee dat kon ik echt niet door mijn strot, dacht ik. Ik verzon dus maar een excuus, dat ik allergisch was aan kippebloed. Hij accepteerde die uitleg en bood dan de haan aan. Ik durfde echt niet te vragen waar de rest heen was, maar heel waarschijnlijk al in hun grommende magen.

Nieuwjaar had meer van doen met vruchtbaarheid dan bij ons had ik de indruk. Verder bij de grens van Thailand en erover zou men het pas binnen een maand vieren omdat de oogst nog niet was binnen gehaald.

Het feest zou drie dagen duren. Ik bleef er twee dagen hangen. Het was een wirwar van jongeren en

ouderen die de familiebanden versterkten, en de jongeren die een partner zochten via een handbal spelletje. Tijdens het heen en weer gooien van het balletje, kan men praten en kennis maken. De truc bestond er in om het balletje niet te laten vallen. De Hmongs bestonden uit verschillende clans.  Zo had je de Blauwe, de Witte en de Zwarte Hmongs.

Nergens bespeurde ik enige angst hier voor vervolging, maar dat kon schijn bedriegt.

De chauffeur van het minibusje die mij en andere reizigers naar Vang Vieng bracht, stopte onderweg bij een stuwmeer. “Vroeger woonden daar de Hmongs en Akha’s,” zei hij, “maar van de regering moeten ze nu allemaal langs de weg wonen, in normale huizen, want met hun levensstijl vernietigen

ze de wouden,” lipte hij regering na. “Vorig jaar, vooral na acht uur ’s avonds was het onmogelijk de

route Vientiane-Vang Vieng af te leggen, want dan kwamen de Hmongs met geweren de mensen overvallen,” voegde hij eraan toe. Het lijkt er sterk op dat Laos een psychose campagne tegen Hilltribes begonnen is.

In Vientiane las ik dat enkele toeristen het leven hadden gelaten toen hun toeristenbusje op doortocht naar de hoofstad beschoten werd. Ik had net dezelfde weg afgelegd. De regering wees de beschuldigende vinger naar de Hmongs. “De schuldigen zijn steeds ‘bandieten’, blokletterde de krant.

Ze zijn een doorn in het oog van de Communistische regering sinds het einde van de oorlog, hun enigste misdaad was dat ze samen met de Amerikanen[1], en getraind door CIA, het communisme hadden helpen te bestrijden, schreef de ‘The Bangkok Post’ die week.

Een paar zwart-wit foto’s van een groepje Hmongs, op hun knieën de journalisten smekend om hen niet achter te laten, want de Laotiaanse regering zou hen- de overblijvende achthonderd die zich nooit overgaven, uitroeien tot de laatste man. De foto riep beelden op van Vietnam van de jaren zeventig.

In Thailand waar ik nu al een jaar woonde[2] was hun lot iets beter, tenminste ze werden niet vanuit helikopters als konijnen afgeschoten. Maar daar wordt met hen ook al jaren gesold. Ze lijden zoals de meeste inheemse volkeren aan het hetzelfde vooroordeel van onze Europese zigeuners. Niemand wil ze hebben, de Thais willen hun kinderen niet naast kleine Hmongs op de schoolbanken want dat zijn allemaal druggebruikers. Dus worden ze van hort naar her gedeporteerd of hun Thaise identiteit wordt hen afgenomen. Samen met etnische Birmanezen (Karen natie),  Mon’s, Akha’s zijn de Hmongs goed genoeg om de toerismekas te spekken.[3]

Sinds de premier Thaksin zo’n vier maanden geleden de oorlog tegen drugs begon en beloofde dat hij Thailand drugvrij zou maken werd er grote jacht op de Hmongs gemaakt. Hun en andere namen kwamen op een politielijst te staan, zonder bewijzen. De politie kreeg de vrije hand om getuigen van eigen corruptie en medeplichtighied met maffia op te ruimen.

Ze werden opgesloten of ’s nachts door gansters of politie zonder pardon neer geknald. Dikwijls voor de ogen van hun eigen kinderen.[4] Eenmaal hun identiteitskaart kwijt mochten ze zich niet buiten hun dorpen begeven of werk zoeken, hun kinderen werden van school gegooid. Ouders of familieleden verdwenen en niemand kon hun toekomst nog veder garanderen.

De Hilltribes people leven in permanente angst. Vorig jaar in juni werd een deadline van augustus 31 opgesteld, als ultimatum voor de illegalen om zich te identificiëren. Het ging om 300.000 mensen. Families werden opgesplitst, kinderen en ouders of grootouders werden van elkaar gerukt. Taalproblemen met regerings ambtenaren die de antwoorden verkeerd interpreteren en er zijn de frequente intimidaties van politie bij inheemse leiders die connecties hebben met een mensenrechtencomissie voor Inheemse volkeren. Heel sporadisch in een wanhopige poging  doen enkele vluchtelingen beroep op de koning of koningin die soms tussenbeide komen en van de regering uitstel vragen.

Diegenen die niet konden bewijzen hoe en wanneer ze hier kwamen, ook al hadden ze bewijzen -foto’s of ooggetuigen- werden over de grens gezet, goed wetende dat daar de Birmanese militairen op hen wachtten en meteen op executie konden rekenen. Thaise regering is heel goed op de hoogte, maar de economische lobby is meer geïnteresseerd om met hun erfvijanden goede maatjes te worden en zien graag het vluchtelingen probleem en de vervolging van die mensen in Birma over het hoofd. Alles is gehuld in een mist van non-transparantie.

Er zijn nog zo’n drieduizend Laotiaanse Hmong politieke vluchtelingen die Thailand terug wil sturen. Maar Laos wil ze ook niet hebben. Thailand heeft tien jaar geleden, met tussenkomst van de VN, een overeenkomst gesloten die stipuleert dat er na een bepaalde datum geen Hmongs meer terug zouden komen.

Vandaag, op 28/06’/’03[5] haalt de PM nog eens uit naar UNCHR omdat ze identiteitspapieren aan vluchtelingen geven zonder de Thaise regering te consulteren. Vluchtelingen overspoelen ons land met ziektes zoals tuberculosis en elephantias, die in Thailand al lang uitgeroeid waren. Het zijn drugsmokkelaars, ze stelen en vermoorden onze mensen. We zijn lid van de UN maar geen lakeien,”einde citaat van Thaksin. Enkele maanden geleden werd zijn beleid in de oorlog tegen drugs door VN afgezant Ms. Jilani  bekritiseerd. Hij repliceerde dat ze misschien niet genoeg uitleg van hen had gekregen en daarom samenspande met NGO’s.

“De VN, zei hij, “is mijn vader niet; de VN geeft ons geen rijst te eten,” zei hij geirriteerd.

UNCHR woordvoerder, mevr. Kirsten Young repliceerde, dat ze wel het recht hadden om de vluchtelingen status te erkennen van personen, omdat Thailand geen ondertekenaar is van het algemeen verdrag voor erkenning van  vluchtelingen status en het heeft geen eigen legislatie heeft voor het erkennen van zo’n status. Onder de termen van het statuut en bij gebrek aan van een staatsprocedure, is UNCHR, door de internationale gemeenschap gemachtigd omdat zelf te doen. En in Thailand hebben we dit de laatste twintig jaar, steeds met instemming en medewerking van de Staat, gedaan.”

Laos wilde nog compensatie-financïeel- van Thailand voor hun vluchtelingenprobleem maar beschuldigde Thailand er ook van de Hmongs te steunen in subversieve activiteiten tegen de Laotiaanse regering.

De meeste (de rijkste onder hen) zijn met hulp van de Amerikanen naar de VS gevlucht.

In ruil voor collaboratie met de VS tegen de Communistische regering zouden ze hun koninkrijk terug krijgen. Die droom kwam niet uit. De armsten die niet konden ontsnappen naar de buurlanden, worden constant in de gaten gehouden, opgepakt of verdwijnen.